Gerçek Değerin Sessizliği

İçten içe yetersizlik hissettiği halde dışarıya karşı aşırı derecede üstün görünmeye çalışma durumuna psikolojide Alfred Adler tarafından ortaya atılan "aşağılık karmaşası" (inferiority complex) ve bunu örtbas etmek için geliştirilen "ödünleme" (compensation) mekanizması denir.

İçi boş, yani bilgi, birikim, ahlak veya özgüven açısından yetersiz insanların kendilerini sürekli göstermeye çalışmalarının temel nedenleri ve buna ihtiyaç duymayan karakter yapıları şunlardır:

"Altı Boş İnsanlar" Neden Kendini Göstermeye Çalışır?

• Derindeki Yetersizlik İnancı: Kişi, gerçekte yetersiz olduğunu bildiği veya hissettiği için bu eksikliği dışsal bir gürültüyle (statü, lüks, abartılı konuşmalar) kapatmaya çalışır.

• Dış Onay Bağımlılığı: Öz-değer duygusu (kendi kendine verdiği değer) gelişmemiş kişiler, hayatta kalabilmek için sürekli başkalarının övgüsüne, beğenisine ve onayına ihtiyaç duyar.

• Dunning-Kruger Etkisi: Cehalet, insana yetkinlikten daha fazla güven verir. Az bilen insanlar, ne kadar az bildiklerini fark edemedikleri için kendilerini dahi veya uzman sanıp öne atılırlar.

• Maskeleme Arzusu: Kendi boşluklarının başkaları tarafından fark edilmesinden korkarlar. Saldırgan bir "görünürlük" politikası izleyerek bu açığı gizlerler.

Hangi Karakter Kendini Göstermeye İhtiyaç Duymaz? 

Kendini kanıtlama çabası gütmeyen, gölgede kalmaktan rahatsız olmayan karakter yapısı psikolojide "öz-girdili" (self-contained) ve "yüksek öz-değere sahip" olarak tanımlanır. Bu karakterlerin belirgin özellikleri şunlardır:

• Öz-Hakiki (Authentic) Karakterler: Kim olduklarını, artılarını ve eksilerini net olarak bilirler. Kendileriyle barışık oldukları için dışarıdan gelecek alkışa veya eleştiriye karşı bağışıklıkları vardır.

• İçsel Denetim Odağına Sahip Kişiler: Başarılarının ve değerlerinin ölçütünü başkalarının takdirine değil, kendi koydukları standartlara bağlarlar. "Ben kendimden memnunsam, dünya ne derse desin" mantığı hakimdir.

• Bilge ve Yetkin (Olgun) Karakterler: Gerçek bilgi ve tecrübe sahibidirler. Tıpkı dolu bir başağın ağırlığından dolayı başını öne eğmesi (tevazu) gibi, bilginin büyüklüğü karşısında kendi yerlerini bilirler ve bağırmaya ihtiyaç duymazlar.

• Güvenli Bağlanan Karakterler: Çocukluktan itibaren sevgiyi ve değeri koşulsuz almış kişiler, varlıklarını ispat etmek için ekstra bir çaba sarf etme gereği duymazlar.

Kısacası; "boş teneke çok ses çıkarır", çünkü içindeki boşluğun yankısı büyüktür. Dolu bir kap ise hareket ettirildiğinde ses çıkarmaz; o zaten kendinden emindir.